Pinyin, romaji, IPA — sözün altındakı sətir sizə nə deyir

Mullawo-da yapon sözünün altına baxın — bir sətirdə üç şey görə bilərsiniz: みず mizu [mˈizɯᵝ]. Çin sözünün altında iki: 橙色 chéngsè və kvadrat mötərizədə transkripsiya. Eyni məlumatın üç cür yazılışına oxşayırlar. Elə deyil və hansının nə olduğunu bilmək ilk aylarda xeyli çaşqınlığın qarşısını alır.

Üç sual, üç cavab

IPA — necə səslənir? Kvadrat mötərizədəki hissə Beynəlxalq Fonetik Əlifbadır: hər səsə bir simvol, bütün dillər üçün eyni simvollar. Üçünün arasında yazılış üsulunu yox, səsin özünü təsvir etməyə çalışan yalnız odur. Mullawo-da transkripsiyası olan hər dilin IPA transkripsiyası da var.

Romanlaşdırma — necə yığılır və necə öyrədilir? Çin, yapon və koreya dilləri üçün Mullawo dilin özünün işlətdiyi standart latın yazılışını da göstərir:

• Çin dili — pinyin, ton işarələri ilə: 橙色 chéngsè (narıncı).
• Yapon dili — romaji: オレンジ色 orenji-iro.
• Koreya dili — Yenilənmiş Romanlaşdırma, Cənubi Koreyanın rəsmi sistemi: 주황색 juhwangsaek.

Telefon klaviaturasında yığdığınız, dərsliklərin işlətdiyi, lövhələrdə və xəritələrdə gördüyünüz budur. Bu, səsin təsviri deyil, yazı sistemidir: pinyindəki zh və koreyacadakı eo ingiliscə oxuyan adamın gözlədiyi səsi vermir.

Oxunuş — söz öz səs yazısında necə görünür? Bu, yalnız yapon dilində var. Kanci ilə yazılmış sözün yanında kana ilə oxunuşu durur: 水 → みず, オレンジ色 → オレンジいろ. Yapon oxucunun beynində səslənən oxunuş budur — və romajidən fərqli olaraq, yaponcadır.

Niyə ayrı saxlanılır

Əvvəllər bunlar bir sahədə idi və kart eyni yerdə onlardan istənilən birini göstərə bilərdi. Öyrənən üçün bu, problemdir: mizu sözün səslənişidir, yoxsa yazılışı? [mˈizɯᵝ] başqa sözdür?

Ona görə indi hər birinin sətirdə öz yeri var və ardıcıllıq həmişə eynidir — oxunuş, romanlaşdırma, IPA. Sətir də bir sətir olaraq qalır ki, kart çevriləndə söz yerindən oynamasın.

Hansını oxumalı

Çin dili: pinyin — tonlara da ciddi yanaşın. Ton işarələri bəzək deyil. mā, má, mǎ, mà dörd ayrı hecadır və səhv tonla deyilən söz ya başqa sözə çevrilir, ya da heç bir məna vermir. Pinyini işarələri ilə oxuyun, sözü dinamiklə birlikdə deyin və tonu yazılışın bir parçası sayın. Hansısa səs sizi çaşdırarsa — məsələn, zh, j və z arasındakı fərq — IPA oradadır, amma hər gün işlədəcəyiniz pinyindir.

Yapon dili: kanaya keçin, romajidən mümkün qədər tez əl çəkin. Romaji birinci həftəyə girməyin ən sürətli, birinci ili keçməyin isə ən yavaş yoludur. Hiraqana və katakana birlikdə yüzə yaxın işarədir və dil əslində onlarla yazılır. Onları oxuya bildiyiniz andan kancinin üstündəki oxunuş sətri sizə kifayət edir, romaji isə küyə çevrilir.

Koreya dili: Hanqılı oxuya bildiyiniz kimi romanlaşdırmanı buraxın. Bunun üçün bir il yox, bir həftə lazımdır — baxın: Hanqıl necə qurulub. Ondan sonra Yenilənmiş Romanlaşdırma ancaq mane olur: Hanqıl koreya dilini latın hərflərinin bacardığından daha dəqiq yazır.

Qalan bütün dillər: əmin olmayanda IPA, həmişə isə dinamik. İspan və ya gürcü dilində yazılış səsin çoxunu onsuz da göstərir. İngilis, fransız və ya portuqal dilində göstərmir və hərflərin məhz bu sözdə nə demək olduğunu dürüstcəsinə açan yeganə bələdçi IPA-dır. Amma heç bir transkripsiya sözü eşitməyi əvəz etmir — dinamikə toxunun, yavaş eşitmək üçün iki dəfə toxunun.

Sətri söndürmək

Bütün sətir Parametrlər bölməsində bir açara bağlıdır: Transkripsiyanı göstərin. Yazının özü kifayət edəndə onu söndürün — Hanqılla keçən ilk həftədən sonra, kana avtomatik oxunanda, ya da sözün yerinə latın hərflərini oxuduğunuzu sezəndə. Yenicə başladığınız dil üçün onu istənilən vaxt yenidən yandıra bilərsiniz.

Çin dili istisnadır. Heroqliflər öz səslərini yazmır, ona görə yazının tək başına yeni sözün necə deyildiyini göstərəcəyi an heç vaxt gəlmir. Yeni sözlərlə rastlaşdığınız müddətcə sətri açıq saxlayın.

Bəs nə etməli

1. İlk həftələrdə sətri oxuyun. O, körpüdür, körpülər isə üstündən keçmək üçündür.
2. Dilin həqiqətən işlətdiyi yazını öyrənin — kana, Hanqıl — və bacaran kimi romanlaşdırmaya söykənməyi dayandırın.
3. Çin dilində ton işarələrindən heç vaxt imtina etməyin. Pinyinin onsuz keçinə bilməyəcəyiniz yeganə hissəsi onlardır.