Der, die, das — artikeli isimden sonra değil, isimle birlikte öğrenin

Okulda Almanca öğrenmiş birine bugün neyi farklı yapacağını sorun; pek çoğu aynı şeyi söyler: artikeli ilk günden öğrenirdim. Artikel zor olduğu için değil. Artikelsiz ezberlenen isim, yanlış söyleme alışkanlığı çoktan yerleşmişken, ileride bir kez daha öğrenilmek zorunda kaldığı için.

Artikel neden bekleyemez

Türkçede isimlerin cinsiyeti yoktur, bu yüzden fikir ilk başta tuhaf gelebilir. Oysa Almanca, Fransızca, İspanyolca, İtalyanca, Portekizce ve Felemenkçede her ismin bir dil bilgisel cinsiyeti vardır. Bu bir süs değildir: artikeli o belirler, bu dillerin çoğunda da ismin yanındaki sıfatların eklerini ve isme geri dönen zamirleri.

En ağır vaka Almancadır: üç cinsiyet — der, die ve das — ve hangisi olduğunu ele veren neredeyse hiçbir ipucu ismin kendisinde yoktur. Der Löffel (kaşık), die Gabel (çatal), das Messer (bıçak): üç sofra takımı, üç ayrı cinsiyet. Aranacak bir mantık yok. Elinizde yalnızca artikel + isim çifti var ve o tek parça olarak öğrenilir.

Önce Messer'i, sonra artikelini öğrenirseniz birbirini bulması gereken iki ayrı anınız olur: kelimenin kendisi ve kelimeyle ilgili bir bilgi. Baştan das Messer diye öğrenirseniz tek bir anı vardır ve kelimeyi her söyleyişinizde artikel de onunla birlikte ağzınızdan çıkar. Bütün mesele bundan ibaret.

Mullawo artikeli karta nasıl yerleştirir

Artikelin ismin önünde durduğu altı dilde — Almanca, Fransızca, İspanyolca, İtalyanca, Portekizce ve Felemenkçe — Mullawo onu kartta ismin önüne yazar: die Hand, la main, la mano, de hand. Artikel öğrendiğiniz dilin tarafında görünür, kendi dilinizin tarafında değil: İngilizce öğrenen bir Almanın kendi kelimesinin önünde die görmeye ihtiyacı yoktur.

Artikel bir cinsiyet etiketinden hesaplanmaz, her kelime için ayrıca kaydedilir; çünkü bu diller hiç de basit davranmaz:

• Fransızca, ünlüyle başlayan kelimeden önce artikelin ünlüsünü düşürür: la eau değil, l'eau, l'arbre.
• İtalyanca z ve s + ünsüzden önce lo kullanır: lo zio, lo studente.
• İspanyolca, vurgulu a ile başlayan dişil isimlerin önüne el koyar: el agua, el águila — kelime yine dişildir, çoğulda yine las aguas olur.

Bunlar her kelime için bir kez karara bağlanır; böylece kart, ana dili o dil olan birinin gerçekte söyleyeceği biçimi gösterir. Romence ile Bulgarcanın listede olmamasının da bir nedeni var: bu dillerde belirli artikel ismin sonuna eklenir (casa, книгата), yani önüne yazılacak bir şey kalmaz.

Artikeller varsayılan olarak açıktır. Cinsiyetleri zaten bildiğiniz bir dilde hızlı bir tekrar için çıplak isim isterseniz Ayarlar'daki Artikelleri göster anahtarını kapatabilirsiniz.

Tahminin çoğunu üstlenen kurallar

İlk karşılaştığınız kelimelerde cinsiyet tamamen keyfidir, ama uzun kelimelerde iş değişir. Bir avuç ek, isimlerin büyük bölümünü kendiliğinden çözer; bunları erkenden bilmeye değer:

Almanca

• die — -ung, -heit, -keit, -schaft, -ion ile biten isimlerin neredeyse tamamı: die Zeitung, die Freiheit, die Mannschaft, die Nation.
• das — -chen ve -lein ile biten bütün küçültme isimler: das Mädchen (kız — evet, nötr), das Brötchen.
• der — bir işi yapan kişiyi adlandıran -er ekli isimlerin çoğu: der Lehrer, der Fahrer.
• Çoğulda artikel üç cinsiyet için de die'dır.

İspanyolca ve Portekizce — -o genellikle eril, -a genellikle dişildir; istisnalar da tek tek ezberlenecek kadar azdır: el día, la mano, el problema; o dia, a mão, o problema.

Fransızca — -tion, -té ve -ure dişile (la nation, la liberté, la voiture), -age ve -ment erile (le fromage, le moment) yatkındır. Kesin bir yasa değil ama iyi bir tahmin.

Felemenkçe — de ortak cinsiyettir ve isimlerin çoğunu kapsar; het nötrdür, azınlıktadır ve -je ile biten her küçültme ismi o alır: het huisje, het meisje.

Bu kurallar bir yöntem değil, bir emniyet ağıdır. Çifti öğrenin; uzun bir kelimeyle ilk kez karşılaştığınızda kurala başvurun.

Artikeliyle birlikte, sesli söyleyin

Artikel kolay görülür, kolay da atlanır. Kart döndüğünde onu tek bir bütün olarak yüksek sesle okuyun — Messer değil, das Messer — ve hoparlöre dokunup nasıl söylendiğini dinleyin. Artikeliyle defalarca duyduğunuz bir kelime, artikelsiz kulağa yanlış gelmeye başlar. Peşinde olduğunuz şey tam da bu histir: ana dili konuşanlar tek bir kural öğrenmeden cinsiyeti işte böyle "bilir".

Peki ne yapmalı

1. Artikelleri açık bırakın. der, die ya da das'ı dil bilgisi olarak değil, kelimenin ilk hecesi olarak görün.
2. İsmi doğru, artikeli yanlış bildiyseniz Neredeyse deyin — durum tam olarak budur ve takvim kelimeyi temiz bir cevaptan biraz daha erken geri getirir.
3. Yukarıdaki ekleri bir akşam oturup bir kez öğrenin. Karşınıza her yeni uzun isim çıktığında emeğinizin karşılığını fazlasıyla verirler.