Der, die, das — артыкль вучаць разам з назоўнікам, а не пасля

Спытайце любога, хто вучыў нямецкую ў школе, што ён зрабіў бы інакш, — і многія адкажуць аднолькава: вучыў бы артыкль з першага дня. Справа не ў тым, што артыкль цяжкі. Проста назоўнік, вывучаны без яго, потым даводзіцца вучыць другі раз — калі звычка казаць няправільна ўжо ўкаранілася.

Чаму артыкль не можа пачакаць

У нямецкай, французскай, іспанскай, італьянскай, партугальскай і нідэрландскай мовах кожны назоўнік мае граматычны род. І гэта не аздоба. Ад роду залежыць артыкль, а ў большасці гэтых моў — яшчэ і канчаткі прыметнікаў пры назоўніку і займеннікі, што на яго ўказваюць.

Найцяжэй з нямецкай: тры роды — der, die і das, — а само слова амаль нічога не падказвае, які з іх патрэбны. Der Löffel (лыжка), die Gabel (відэлец), das Messer (нож) — тры сталовыя прыборы і тры розныя роды. Логікі тут няма, і шукаць яе марна. Ёсць толькі пара артыкль + назоўнік, якую запамінаюць як адно цэлае.

Вывучыце спачатку Messer, а артыкль калі-небудзь пасля — і ў памяці будуць дзве рэчы, якім яшчэ трэба сустрэцца: само слова і факт пра яго. Вучыце з самага пачатку das Messer — і запомніць трэба адно, а артыкль кожны раз выходзіць разам з назоўнікам. Вось і ўвесь довад.

Як Mullawo ставіць артыкль на картку

Для шасці моў, дзе артыкль стаіць перад назоўнікам, — нямецкай, французскай, іспанскай, італьянскай, партугальскай і нідэрландскай — Mullawo друкуе яго на картцы проста перад словам: die Hand, la main, la mano, de hand. Ён з'яўляецца на баку мовы, якую вы вучыце, а не роднай: немцу, які вучыць англійскую, die перад уласным словам ні да чаго.

Артыкль захоўваецца асобна ў кожнага слова, а не выводзіцца з паметы роду, бо мовы паводзяць сябе зусім не проста:

• Французская перад галосным гукам губляе галосную артыкля: l'eau, l'arbre, а не la eau.
• Італьянская ставіць lo перад z і перад s + зычны: lo zio, lo studente.
• Іспанская ставіць el перад назоўнікамі жаночага роду, што пачынаюцца з націскнога a: el agua, el águila — род пры гэтым застаецца жаночым, і ў множным ліку ўсё роўна las aguas.

Усё гэта вырашана адзін раз для кожнага слова, таму на картцы роўна тое, што сказаў бы носьбіт мовы. Румынскай і балгарскай у спісе няма невыпадкова: азначальны артыкль у іх стаіць у канцы назоўніка (casa, книгата), і перад словам ставіць няма чаго.

Артыклі ўключаны па змаўчанні. Калі хочацца голага назоўніка — скажам, каб хутка паўтарыць мову, дзе роды вы ўжо ведаеце, — у «Наладах» ёсць пераключальнік «Паказваць артыклі».

Правілы, якія ўгадваюць за вас

У першых слоў, што вам трапляюцца, род адвольны, а ў доўгіх — ужо не зусім. Жменька канчаткаў вырашае пытанне для немалой долі назоўнікаў, і ведаць іх варта як мага раней:

Нямецкая

• die — амаль усе назоўнікі на -ung, -heit, -keit, -schaft, -ion: die Zeitung, die Freiheit, die Mannschaft, die Nation.
• das — усе памяншальныя на -chen і -lein: das Mädchen (дзяўчынка — так, ніякага роду), das Brötchen.
• der — большасць назоўнікаў на -er, якія называюць чалавека паводле таго, што ён робіць: der Lehrer, der Fahrer.
• У множным ліку артыкль die ва ўсіх трох родаў.

Іспанская і партугальская — -o звычайна мужчынскі род, -a звычайна жаночы, а выключэнняў так мала, што іх прасцей вывучыць менавіта як выключэнні: el día, la mano, el problema; o dia, a mão, o problema.

Французская — -tion, -té і -ure схіляюцца да жаночага роду (la nation, la liberté, la voiture), -age і -ment — да мужчынскага (le fromage, le moment). Не закон, але стаўка надзейная.

Нідэрландская — de абазначае агульны род і стаіць перад большасцю назоўнікаў; het — ніякі род, ён у меншасці, і яго атрымлівае кожнае памяншальнае на -je: het huisje, het meisje.

Гэтыя правілы — страхоўка, а не метад. Вучыце пару, а да правіла звяртайцеся, калі ўпершыню трапілася доўгае слова.

Вымаўляйце ўголас — з артыклем

Артыкль лёгка заўважыць і гэтак жа лёгка праскочыць. Калі картка перавярнулася, прачытайце ўголас адным кавалкам — das Messer, а не Messer — і націсніце на дынамік, каб пачуць слова. Слова, якое вы шмат разоў чулі з артыклем, без яго пачынае гучаць неяк не так, і менавіта гэтага адчування вы і дамагаецеся: так носьбіты «ведаюць» род, не вывучыўшы ніводнага правіла.

Што з гэтым рабіць

1. Не выключайце артыклі. Лічыце der, die ці das першым складам слова, а не граматыкай.
2. Калі назоўнік узгадалі, а з артыклем памыліліся, адказвайце Амаль што — так яно і ёсць, і расклад верне слова крыху раней, чым пасля чыстага адказу.
3. Вывучыце канчаткі са спісу вышэй — хопіць аднаго вечара. Яны акупяцца кожны раз, калі трапіцца новы доўгі назоўнік.